امروزه با پیشرفت علم و تکنولوژی صنایع مختلفی به وجود آمده اند که در هر کدام نیاز به جابجایی سیالات و مواد از نقطه ای به نقطه ی دیگر است. برای این منظور لوله و اتصالات مختلفی وجود دارند. از لوله های فلزی قدیمی گرفته تا لوله های پلاستیکی. ما در این مقاله به بررسی لوله پلیمری می پردازیم و مزایا و معایب آن را بیان می کنیم. در ادامه هم انواع و کاربرد آن را برای شما توضیح می دهیم تا با خیالی آسوده اقدام به خرید این نوع اتصالات کنید.
انواع لوله پلیمری
لوله های پلیمری به دلیل ویژگی های منحصر به فرد خود رقیب جدی لوله های فلزی هستند و با ویژگی هایی مانند مقاومت بالا در برابر حرارت و خوردگی می توانند حتی جایگزین این نوع لوله های قدیمی شوند. به دلیل ویژگی های منحصر به فرد به مراتب طول عمر نسبتا بالایی هم دارند که همین موضوع باعث شده در صنایع مختلف از لوله پلیمری استفاده شود. در ادامه به معرفی انواع آن می پردازیم.
لوله پلیمری پلی اتیلن
پلی اتیلن یا به اختصار PE یکی از انواع لوله های پلیمری است که از مواد پلیمری ساخته شده است و در دو نوع وجود دارد. پلی اتیلن با چگالی بالا (HDPE) و پلی اتیلن با چگالی کم (LDPE) .
مقایسه لوله های HDPE و LDPE
لوله های HDPE رایج ترین نوع لوله پلی اتیلن هستند. در ساختار آن از مواد با دوام و سخت استفاده شده که در کاربرد های مختلفی همچون لوله کشی فاضلاب و لوله کشی صنعتی کاربرد دارد. اما LDPE انعطاف پذیر تر است و اغلب در روکش های پلاستیکی، کیسه پلاستیکی و لوله های آبیاری کاربرد دارد.
لوله HDPE می تواند در برابر طیف وسیعی از مواد شیمیایی، دما و فشار بالا مقاومت کند و عملکرد بهتری را نسبت به LDPE از خود نشان دهد. همانطور که از این ویژگی ها بر می آید انتظار می رود که قیمت گرانتری نیز نسبت به لوله های LDPE داشته باشد.
لوله پلیمری پلی پروپیلن
پلی پروپیلن یا PP نوعی ترموپلاستیک است که از پلیمریزاسیون پروپیلن به دست می آید. از خواص این نوع لوله می توان به موارد زیر اشاره کرد.
- پلی پروپیلن در برابر طیف وسیعی از مواد شیمیایی و حلال ها مقاوم است.
- در برابر دمای بالا تا 95 درجه سانتیگراد مقاوم است.
- از نظر وزنی سبک است و چگالی آن 0.9 گرم بر سانتی متر مکعب است.
- در برابر ضربه و سایش مقاوم است.
- تا حدی انعطاف پذیر است و می توان آن را به اشکال مختلف درآورد.
- قابل بازیافت است و می توان از آن برای تولید محصولات جدید استفاده کرد.
کاربرد های پلی پروپیلن
به دلیل مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی در سیستم های لوله کشی فاضلاب خانگی و صنعتی کاربرد دارد. همچنین به طور گسترده در سیستم های آبرسانی شهری و روستایی از این نوع لوله استفاده می شود. در محافظت کابل های برق و مخابرات در زیر زمین، آبیاری کشاورزی و باغبانی نیز کاربرد دارد. کاربرد های بسیار زیاد دیگری مانند سیستم های گرمایشی و ….. دارد.
لوله پلیمری پلی آمید (PA)
لوله های پلی آمید نوعی لوله پلیمری هستند که از پلیمریزه شدن مونومر های دی آمین و اسید دی کربوکسیلیک ساخته می شوند. از خواص این نوع لوله می توان به موارد زیر اشاره کرد :
لوله های PA می توانند دمای بالا تا 120 درجه سانتی گراد را به صورت مداوم تحمل کنند. در برابر مواد شیمیایی و حلال ها مقاوم اند. در برابر ارتعاشات و تنش های فیزیکی نیز مقاوم هستند و شکل و ظاهر خود را از دست نمی دهند.
انعطاف پذیری از مزایای دیگر این نوع لوله هاست اما به دلیل مقاومت دمایی بالا کمی خم کردن آن ها مشکل است. در کنار این مزایا 2 عیب هم دارد که در ادامه به آن اشاره می کنیم.
- قابلیت اشتعال : در صورت آتش سوزی ذوب می شوند
- قیمت بالا : لوله های پلی آمید قیمت گرانتری نسبت به پلی اتیلن و پروپیلن دارند
کاربرد های لوله پلی آمید
لوله کشی ساختمان : به دلیل مقاومت بالا در مقابل خوردگی و مواد شیمیایی قطعا گزینه خوبی برای استفاده در سیستم های لوله کشی ساختمان هاست.
کابل کشی : از لوله های پلی آمید میتوان برای محافظت از کابل های برق در زیر زمین استفاده کرد. همانطور که گفتیم این لوله های مقاومت خوبی در برابر تنش های فیزیکی دارند.
صنعت : لوله PA در صنایع مختلف مانند پتروشیمی، داروسازی، خودروسازی و نساجی کاربرد دارد. همچنین به دلیل انعطاف پذیری و مقاومت در برابر سایش برای سیستم های پنوماتیک نیز مناسب است.
لوله پلیمری پلی بوتن (PB)
لوله پلی بوتن (PB) نوعی لوله پلیمری است که از پلیمریزه شدن مونومر بوتن-1 ساخته می شود. این نوع لوله به دلیل خواص منحصر به فرد خود، در کاربردهای مختلفی از جمله لوله کشی آب و فاضلاب، سیستم های گرمایشی و تهویه مطبوع و مصارف صنعتی استفاده می شود.
خواص و مزایای لوله پلی بوتن
لوله های PB در دما های بالا و در حدود 95 درجه سانتی گراد شکل خود را از دست نمی دهد و مقاوم است. همچنین در دمای پایین و یخ زدگی نیز مقاومت بالایی از خود نشان داده و ترک نمی خورد.
در برابر مواد شیمیایی، ضربه و خراش نیز مقاوم است. در مجموع با توجه به ویژگی های منحصر به فردی که دارد در محیط مناسب می تواند 50 سال یا بیشتر عمر کند.
از معایب آن می توان به قابلیت اشتعال و قیمت بالا اشاره کرد که در میان لوله های پلیمری جزء لوله های گران محسوب می شود.
کاربرد های لوله پلی بوتن
همانطور که اشاره کردیم پلی بوتن مقاومت خوبی در برابر مواد شیمیایی و اسید ها دارد که همین موجع به استفاده از این نوع لوله در فاضلاب خانگی و صنعتی شده است. از لوله های PB در سیستم های گرمایشی و تهویه مطبوع به دلیل مقاومت دمایی بالا نیز استفاده می شود.
از دیگر کاربرد های آن می توان به لوله های آب و کابل کشی و ….. اشاره کرد.
لوله پلیمری PVC
لوله PVC مخفف پلی وینیل کلراید است. این لوله ها یکی از پرکاربردترین انواع لوله های پلیمری هستند که در طیف وسیعی از مصارف مورد استفاده قرار می گیرند.
مزایای لوله پی وی سی
این نوع لوله مانند سایر لوله پلیمری هایی که معرفی کردیم شامل مزایایی مانند مقاومت بالا در برابر مواد شیمیایی، سایش، خراش و ضربه است. اما مزیت منحصر به فرد آن سبک بودنش است. لوله PVC به طور قابل توجهی نسبت به لوله های فلزی سبک است که حمل و نقل آن را ساده می کند. از دیگر مزیت های مهم آن می توان به قیمت مناسب بودن اشاره کرد. در بین لوله های های پلیمری قیمت نسبتا پایینی دارد.
معایب لوله PVC
قابلیت اشتعال دارد که در صورت آتش سوزی می تواند ذوب شود. همچنین تولید و دفع آن می تواند اثر منفی بر محیط زیست داشته باشد.
کاربرد های لوله پلیمری PVC
مقاومت بالای آن در برابر خوردگی موجع به استفاده از این لوله در سیستم زهکشی آب و فاضلاب شده است. همچنین در صنایع مختلفی مانند پتروشیمی، معدن، ساخت و ساز و کشاورزی کاربرد دارد. از دیگر کاربرد های آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:
- سیستم آبرسانی
- کابل کشی
- فاضلاب صنعتی و …
جمع بندی
لوله پلیمری به دسته ای از لوله ها گفته می شود که از مواد پلیمری مانند پلی اتیلن، پلی پروپیلن، پلی وینیل کلراید، پلی بوتن، پلی آمید و غیره ساخته می شوند. این نوع لوله ها به دلیل مزایایی مانند مقاومت در برابر خوردگی، سایش، ضربه، وزن سبک، قیمت مناسب و نصب آسان، جایگزین مناسبی برای لوله های فلزی سنتی شده اند.